การค้าเป็นอาวุธต่อสู้กับโรคระบาด

2 มิ.ย. 64 โดย คาร์สอล คูริยามา (Carlos Kuriyama) หน่วยสนับสนุนนโยบายของเอเปค

ภูมิภาคเอเปคเป็นภูมิภาคที่ผลิตวัคซีนป้องกันโควิด-19 มากที่สุดในโลก นอกจากนี้ยังเปรียบเสมือนผู้นำทางในการกระจายและการบริหารวัคซีน ในปัจจุบันทั่วโลกมีการฉีดวัคซีนป้องกันโควิด-19 ไปแล้วกว่า 1.8 พันล้านโดส ซึ่งถือเป็นข่าวดี แต่ว่ายังห่างไกลจากจุดที่เราจะเฉลิมฉลองความสำเร็จ

การผลิตวัคซีนในปัจจุบันยังไม่เพียงพอต่อความต้องการที่เร่งด่วนของทั่วโลก สมมติว่าเราต้องใช้วัคซีน 2 โดสสำหรับประชากร 1 คน เราต้องใช้ 14.2 พันล้านโดสเพื่อฉีดวัคซีน 90 เปอร์เซ็นต์ของประชากรกว่า 7.9 พันล้านคนทั่วโลกและการทำให้เกิดภูมิคุ้มกันหมู่

ผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพให้ความเห็นว่า ปริมาณการผลิตวัคซีนจำนวน 12 พันล้านโดสภายในสิ้นปี 2021 จะอยู่ในแนวทางที่ดี การบรรลุเป้าหมายนี้ ผู้ผลิตวัคซีนจำเป็นต้องเพิ่มกำลังการผลิตให้อยู่ในระดับที่ไม่เคยมีมาก่อนหน้านี้ การกระจายวัคซีนในปัจจุบันกระจายกันอย่างไม่เท่าเทียม 85 เปอร์เซ็นต์ของปริมาณวัคซีนทั่วโลกอยู่ในการจัดการของประเทศร่ำรวยและประเทศที่มีรายได้ปานกลางระดับบน ประเทศที่มีรายได้ต่ำได้รับปริมาณของวัคซีนที่ไม่มีนัยสำคัญเมื่อเปรียบเทียบกับประเทศกลุ่มแรก การเข้าถึงการตรวจการติดเชื้อในบางประเทศสามารถเข้าถึงได้อย่างง่ายได้ ขณะที่บางประเทศไม่สามารถทำได้

รูปที่ 1 แผนภูมิแสดงสัดส่วนทางการค้าของเอเปคที่เกี่ยวข้องกับวัคซีนและสินค้าอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับวัคซีน จะเห็นได้ว่าภูมิภาคเอเปคมีการส่งออยาฆ่าเชื้อ วัสดุทางการแพทย์และอื่น ๆ ร้อยละ 71 ขณะที่นำเข้าร้อยละ 56 ขณะที่สินค้าประเภทวัคซีนและชุดตรวจโรคมีการส่งออกร้อยละ 25.4 และนำเข้าร้อยละ 41.9

เราจำเป็นต้องผลิตวัคซีนและสินค้าที่เกี่ยวข้องให้มากขึ้นและทำให้แน่ใจว่าสามารถกระจายได้อย่างทั่วถึง ซึ่งนโยบายการค้ามีความสำคัญต่อความท้าทายทั้ง 2 ประการข้างต้น

การผลิตวัคซีนอาศัยห่วงโซ่อุปทานเฉพาะที่มีองค์ประกอบทางการผลิตจากทั่วภูมิภาคเอเปคและทั่วโลก การดูแลความยืดหยุ่นของห่วงโซ่อุปทานและนโยบายการค้าเสรีและเปิดกว้างในช่วงวิกฤตจะช่วยเร่งการผลิตวัคซีนและสินค้าที่เกี่ยวข้องได้ วัคซีนควรมีราคาไม่แพง ปัจจัยสำคัญคืออัตราภาษีที่ควรอยู่ในระดับต่ำและการผ่อนคลายอุปสรรคทางการค้าลง

ภูมิภาคเอเปคมีส่วนอย่างมากในการผลิตวัคซีนป้องกันโควิด-19 ของโลก โดยเฉพาะในเดือนมีนาคม ปี 2021 สมาชิกของเอเปค 4 ประเทศผลิตวัคซีนมากกว่า 60 เปอร์เซ็นต์ของทั่วโลก แต่เอเปคประกอบด้วยสมาชิกที่มีเขตเศรษฐกิจขนาดใหญ่และขนาดเล็กถึง 21 เขตเศรษฐกิจ แต่เวทีของเอเปคที่สนับสนุนการค้าเสรีมานานหลายทศวรรษและเป็นประโยชน์สำหรับภูมิภาค เห็นได้ชัดจาดอัตราภาษีศุลากากรที่เกี่ยวกับวัคซีนอยู่ในอัตราต่ำมากที่ระดับร้อยละ 0.8 โดยสมาชิกของเอเปค 15 เขตเศรษฐกิจจาก 21 เขตเศรษฐกิจไม่เรียกเก็บภาษีวัคซีน

อย่างไรก็ตามยังมีเรื่องที่แตกต่างออกไปสำหรับผลิตภัณฑ์ที่ใช้ในการผลิต การจัดเก็บและการดูแลรักษาวัคซีน เช่น ขวดแก้วและจุกยางมีอัตราภาษีเฉลี่ย 6.3 เปอร์เซ็นต์และ 5.1 เปอร์เซ็นต์ตามลำดับ สารละลายแอลกอฮอร์ 3 ประเภทที่เป็นที่ต้องการในการตรวจโรคมีอัตราภาษีเฉลี่ย 77.2 เปอร์เซ็นต์ 29.5 เปอร์เซ็นต์และ 14.6 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งอยู่ในระดับสูงในบางประเทศ เพราะศักยภาพการผลิตผลผลิตทางเลือกอื่นที่ไม่ใช่ยา

นโยบายดังกล่าวจะต้องได้รับการทบทวนลิจารณาใหม่ โดยผู้กำหนดนโยบายของเอเปคเพื่อรับมือกับผลกระทบจากภาวะฉุกเฉินทั่วโลก เมื่อสามารถลดข้อจำกัดและกำหนดอัตราภาษีระดับต่ำ ที่มีสถานะถาวรเพื่อการเตรียมความพร้อมมากขึ้นเมื่อเผชิญหน้ากับวิกฤตทางสาธารณสุขครั้งต่อไป

ความสำคัญของเอเปคในการต่อสู้กับโควิด-19 ขยายขีดความสามารถในฐานะเวทีส่งเสริมการหารือระหว่างสถาบันระหว่างประเทศ รัฐบาลจำเป็นต้องยกระดับความร่วมมือระหว่างกัน ตลอดจนมีส่วนร่วมอย่างจริงจังกับภาคเอกชน มหาวิทยาลัยและสถาบันอื่น ๆ ซึ่งจะช่วยควบคุมโรคระบาดและฟื้นฟูอุตสาหกรรมที่ได้รับผลกระทบจากโควิด-19 การสำรวจสาธารณะของคณะทำงานเอเปคจากปี 2020 ยืนยันว่า ความร่วมมือพหุภาคีเป็นสิ่งที่คาดหวัง ผู้คนส่วนใหญ่ในภูมิภาคเชื่อว่าการร่วมมือกันเพื่อแก้ไขปัญหาและความท้าทายระดับโลและระดับภูมิภาคเป็นสิ่งสำคัญ

การหารือของหลายภาคส่วนมีความสำคัญเมื่อต้องมีการจัดการกับการดำเนินงานที่ซับซ้อน เช่น การรับรองแนวทางปฏิบัติที่ดีในการผลิตร่วมกัน เพื่อให้มั่นใจว่าการรับประกันคุณภาพของวัคซีนมีมาตรฐานเดียวกันในทุกประเทศ

รูปที่ 2 อัตราส่วนสินค้าและทรัพยากรที่เกี่ยวข้องกับการผลิตวัคซีนในห่วงโซ่ของเอเปค

ความสำคัญของการหารือจะยิ่งสำคัญขึ้นเมื่อเกี่ยวข้องกับทรัพย์สินทางปัญญา การถ่ายทอดเทคโนโลยีมีความสำคัญต่อการส่งเสริมการผลิต การแก้ไขปัญหาคอขวดของทรัพย์สินทางปัญญา คือ การรวบรวมข้อผูกพันจากบริษัทต่าง ๆ ไปสู่การออกใบอนุญาตแบบไม่ผูกขาดและปลอดค่าลิขสิทธิ์ หรือโน้มน้าวให้มีการออกประกาศไม่บังคับใช้และเผยแพร่ข้อมูลทางวิทยาศาสตร์และข้อเทคนิคพื้นฐานเพื่อการใช้งานได้ฟรี สิ่งเหล่านี้จำเป็นต้องสร้างความไว้วางใจระหว่างภาคส่วน การอภิปรายโดยสุจริต ตลอดจนความมุ่งมั่นในการกระทำในสิ่งที่ต้องทำ

โรคระบาดจะไม่หายไปจากทุกที่ เว้นแต่จะจบลงสำหรับทุกคนและทุกที่ ความร่วมมือในนโยบายการค้าสามารถนำไปสู่การเข้าถึงวัคซีนในภูมิภาคเอเปคและทั่วโลกได้ การต่อสู้กับโรคระบาดต่าง ๆ จำเป็นต้องมีการดำเนินการร่วมกันหลายภาคส่วน ซึ่งเอเปคอยู่ในจุดยืนที่ไม่เหมือนใครในการริเริ่ม

แปลและเรียบเรียงโดย

นายศิวศิลป์ จุ้ยเจริญ, นักวิจัย

สถาบันอาณาบริเวณศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

อ้างอิง

APEC. (30 May 2021). “Trade is a Weapon Against the Pandemic.” Retrieved from https://www.apec.org/Press/Blogs/2021/0531_Vaccines