เอเปกยกตัวอย่างการพัฒนาเศรษฐกิจในพื้นที่ห่างไกลของออสเตรเลีย

Jul 27 . 2019.

CR:Photo.-https://www.outbackqueensland.com.au/news/10-things-to-do-in-birdsville/

          เบิร์ดสวิลล์ (Birdsville) เป็นเมืองที่ตั้งอยู่กลางทะเลทรายอันแห้งแล้งเต็มไปด้วยฝุ่น และอยู่ห่างไกลความเจริญในรัฐควีนส์แลนด์ ประเทศออสเตรเลีย เมืองนี้มีประวัติศาสตร์ย้อนหลังไปได้ถึงปี 1882 โดยมีชื่อเสียงด้านการแข่งม้า ที่น่าสนใจคือเมืองนี้อยู่ห่างไกลจากเมืองใหญ่กว่า 1,000 กิโลเมตร ทำให้ถูกตัดขาดจากโลกภายนอกด้วยความไกลปืนเที่ยงของที่ตั้ง และด้วยเหตุนี้เอง รัฐบาลออสเตรเลียจึงมีนโยบายพัฒนาเมืองด้วยการกระตุ้นเศรษฐกิจ พยายามปลุกปั้นเมืองบ้านนอกให้กลายเป็นเมืองที่คนรู้จัก โดยเฉพาะนักท่องเที่ยวที่ต้องการเข้าไปสัมผัสวิถีความเป็นบ้านนา เมืองนี้จึงเป็นตัวอย่างที่ดีของการใช้นโยบายกระตุ้นเศรษฐกิจท้องถิ่น

          หากเอ่ยถึงความไกลปืนเที่ยงในชาติสมาชิกเอเปก นอกจากเมืองบ้านนาในทะเลทรายของออสเตรเลียแล้ว ยังมีพื้นที่ชนบทบนที่ราบสูงเขตร้อนของประเทศปาปัวนิวกินี หรือพื้นที่รกร้างว่างเปล่าเต็มไปด้วยน้ำแข็งในแคนาดา พื้นที่เหล่านี้ถือเป็นความท้าทายของชาติสมาชิกเอเปกที่จะเอาชนะธรรมชาติ ด้วยการเข้าไปพัฒนาสาธารณูปโภคพื้นฐาน การเข้าถึงบริการสุขภาพของประชาชน การศึกษาขั้นพื้นฐาน รวมถึงมาตรฐานการครองชีพและการเข้าถึงงานที่มั่นคง

          พื้นที่ห่างไกลที่ยกตัวอย่างไปนั้น เอเปกมองถึงศักยภาพที่แต่ละพื้นที่มี บางพื้นที่สามารถใช้ทรัพยากรธรรมชาติช่วยพัฒนาเศรษฐกิจได้ หรือพัฒนาอุตสาหกรรมจากวัตถุดิบในท้องถิ่นที่มี หรือพัฒนาผ่านการส่งเสริมการท่องเที่ยว ซึ่งนายเอมมานูเอล เอ ซาน อันเดรส นักวิเคราะห์จาก เอเปกกล่าวถึงการพัฒนาเมืองและเศรษฐกิจในพื้นที่ห่างไกลได้อย่างน่าสนใจว่า “หากมีการเชื่อมโยงศักยภาพที่พื้นที่นั้น ๆ มี จะทำให้เศรษฐกิจเติบโตได้ แม้จะเป็นพื้นที่ห่างไกลความเจริญก็ตาม” รวมถึงการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลช่วยในการพัฒนาพื้นที่ห่างไกลให้ได้รับข่าวสารและความสะดวกสบาย ผ่านเครือข่ายสัญญาณดาวเทียมและเครือข่ายไร้สาย เป็นเหมือนการเชื่อมโลกเอาไว้ด้วยกัน พื้นที่ห่างไกลจึงไม่ไกลอีกต่อไป เมื่อพัฒนาเทคโนโลยีแล้ว ต่อไปก็ใช้พลังของการท่องเที่ยวช่วยในการกระตุ้นเศรษฐกิจ โดยการเข้าไปประเมินพื้นที่นั้น ๆ ว่า ยังขาดอะไร และมีจุดเด่นอะไรที่น่าสนใจ รวมถึงพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานไปพร้อม ๆ กัน

          “ชาติสมาชิกเอเปกเรามีหลายเมืองที่มีประสบการณ์ในการพัฒนาความเจริญ สามารถนำความรู้ที่ได้นั้นมาแลกเปลี่ยนกันได้ แต่ละประเทศสามารถเรียนรู้ซึ่งกันและกันและดูว่าอีกประเทศทำอย่างไร” นายซาน อันเดรสกล่าวเพิ่มเติม และตัวอย่างที่ดีอีกพื้นที่ ที่สามารถดึงจุดแข็งของตนเองออกมาได้คือพื้นที่ชนบทของประเทศนิวซีแลนด์ ที่บริษัทผลิตภาพยนตร์ของสหรัฐอเมริกาเข้าไปใช้ถ่ายทำมหากาพย์ภาพยนตร์อย่างลอร์ดออฟเดอะริงส์ (The Lord of the Rings) ทั้งสามภาค (รวมถึงถ่ายทำภาพยนตร์เดอะฮอบบิทที่มีเนื้อหาเชื่อมโยงกัน) โมเดลดังกล่าวนี้ สามารถพัฒนาพื้นที่ชนบทให้กลายเป็นดาวเด่นที่มีนักท่องเที่ยวเข้าไปเยี่ยมชมจำนวนมากได้ โดยนิวซีแลนด์มีนักท่องเที่ยวเพิ่มมากขึ้นกว่าร้อยละ 50 หลังภาพยนตร์ลอร์ดออฟเดอะริงส์ออกฉายทั่วโลก

          นอกจากนี้ การใช้นโยบายเขตเศรษฐกิจพิเศษ (SEZs) เพื่อพัฒนาพื้นที่ห่างไกล ด้วยการลดหย่อนภาษีการสนับสนุนโครงสร้างพื้นฐานในพื้นที่ SEZs ยังเป็นอีกมาตรการที่น่าสนใจ เนื่องจากสามารถดึงดูดการลงทุนจากต่างประเทศ รวมถึงสร้างอุตสาหกรรมการผลิตและการแปรรูปให้เกิดขึ้นในพื้นที่ได้ ยกตัวอย่างเขตเศรษฐกิจพิเศษเสินเจิ้นบริเวณปากแม่น้ำเพิร์ลของจีน ใกล้กับฮ่องกง แต่เดิมเป็นเพียงหมู่บ้านชาวประมง แต่เมื่อมีการพัฒนาเป็นเขตเศรษฐกิจก็เจริญแบบก้าวกระโดด ทั้งจำนวนประชากรที่หลั่งไหลเข้ามาทำงานและรายได้ต่อหัวที่เพิ่มสูงขึ้น

          ปัญหาพื้นที่ห่างไกลนั้น สิ่งแรกที่รัฐที่ต้องเข้าไปจัดการคือด้านคมนาคมขนส่ง การเชื่อมต่อโลกภายนอกด้วยดิจิทัล จากนั้นจึงระดมทุนจากภาครัฐและเอกชนเพื่อสร้างทางหลวงและระบบรางเพื่อลดต้นทุนโลจิสติกส์และเชื่อมต่อห่วงโซ่คุณค่าของโลก

          ยกตัวอย่างการพัฒนาพื้นที่เพิ่มเติม เช่น การพัฒนารัฐเวสเทิร์นออสเตรเลีย ซึ่งหากไม่นับเมืองใหญ่อย่างเพิร์ธ รัฐนี้ก็คือทะเลทรายห่างไกลความเจริญ มีแต่ความรกร้าง การพัฒนาพื้นที่จึงต้องมีการเชื่อมต่อการคมนาคมขนส่ง ทำท่าเรือขนส่งสินค้า เมื่อสาธารณูปโภคพื้นฐานพร้อมแล้วก็ส่งเสริมการท่องเที่ยว หรือพื้นที่ทางด้านตะวันตกเฉียงเหนือของแคนาดาที่เต็มไปด้วยน้ำแข็งและความหนาวเย็น เป็นพื้นที่รกร้างไม่มีผู้คน ต่อมาเมื่อแคนาดาทำการสร้างถนนเชื่อมต่อกับรัฐอะแลสกาของสหรัฐฯ พื้นที่ห่างไกลของแคนาดาจึงไม่ห่างไกลอีกต่อไป นอกจากที่กล่าวไปทั้งหมด การใช้เทคโนโลยี ICT มาช่วย ก็เป็นอีกวิธีที่ทำให้พื้นที่ห่างไกลมีความเจริญและสามารถเชื่อมต่อกับโลกภายนอกได้สะดวกขึ้น เช่น ประเทศปาปัวนิวกินีที่ใช้สัญญาณอินเทอร์เน็ตและเครือข่ายสัญญาณโทรศัพท์ช่วยส่งแผนการเรียนการสอนทางไกลของนักเรียนแต่ละพื้นที่ เป็นการลดปัญหาความห่างไกลได้เป็นอย่างดี

ที่มา : APEC Secretariat สำนักงานเลขาธิการเอเปก

บทความภาษาไทยโดย สถาบันอาณาบริเวณศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์