ซิลวิน ซี. คาลิโซ จูเนียร์ (Sylwyn C. Calizo Jr.)[1]
กรุงลิมา ประเทศเปรู, 8 มีนาคม 2024

แม้ว่างานแบบกิก (gig work) จะเปิดโอกาสใหม่ ๆ ให้กับผู้หญิง แต่ก็ยังนำมาซึ่งความท้าทายบางอย่าง เช่น อคติทางเพศ ทางสังคมและวัฒนธรรม

เป็นเช้าที่สว่างสดใสและมีแสงแดดทักทายในกรุงมะนิลาและที่ไหนสักแห่งในเมือง กลอเรีย (Gloria) ยุ่งอยู่กับการเตรียมการส่งอาหารอีกวันหนึ่ง โดยการใช้แอพที่เพิ่งค้นพบ และบี (Bea) ลูกสาวของเธอเตรียมวิดีโอคอลกับลูกค้าของเธอในนครซานฟรานซิสโกแล้ว

กลอเรียและบีเป็นเพียงผู้หญิงสองคนในล้านคนของผู้หญิงที่ทำงานอิสระในฐานะคนงานกิก ทั่วทั้งเขตเศรษฐกิจเอเปค คนงานกิกหญิงคิดเป็นร้อยละ 19-56 ของทั้งหมด ตอนนี้สิ่งสำคัญ คือ ต้องเน้นย้ำว่าความสนใจที่แสดงโดยผู้หญิงในเศรษฐกิจแบบกิก (gig Economy) บ่งบอกถึงศักยภาพในการสร้างแรงบันดาลใจให้เกิดการรวมกลุ่ม ในความเป็นจริง ผู้หญิงมีแรงจูงใจที่จะทำงานแบบกิก เพราะ มันให้ความยืดหยุ่นแบบที่งานแบบเดิม ๆ ให้ไม่ได้

แน่นอนว่าแรงงานกิก (gig worker) สามารถเข้าร่วมได้ด้วยเหตุผลอื่น ขึ้นอยู่กับทั้งรายได้ วัตถุประสงค์ และความจำเป็น แต่เช่นเดียวกับกลอเรียและบี คนทำงานแบบกิกจะได้รับเงินสำหรับแต่ละงานที่พวกเขาทำสำเร็จ ซึ่งโดยปกติจะเป็นงานระยะสั้น งานชั่วคราวและเป็นไปตามความต้องการ ตามหลักการแล้วแรงงานกิกควรมีความเป็นอิสระในระดับสูง ซึ่งช่วยให้พวกเขาตัดสินใจได้ว่าจะทำงานอะไรและทำงานกับลูกค้ารายใด แต่ในทางปฏิบัติเส้นแบ่งดังกล่าวมักจะไม่ชัดเจน ตัวอย่างเช่น บีมีอิสระที่จะเลือกลูกค้าของเธอ แต่กลอเรียทำแบบนั้นไม่ได้ เพราะ แอพของเธอทำสิ่งนั้นให้เธอแล้ว

แม้ว่างานแบบกิกจะเปิดโอกาสใหม่ ๆ ให้กับผู้หญิง แต่ก็นำมาซึ่งความท้าทายบางประการด้วย ความท้าทายบางอย่างส่งผลกระทบต่อผู้ชายและผู้หญิงเหมือนกัน แต่ความท้าทายอื่น ๆ อาจไม่เท่าเทียมกัน อคติทางเพศ ทางสังคมและวัฒนธรรมถือเป็นความท้าทายประการหนึ่ง การปล่อยทิ้งไว้เพียงลำพัง อคติอาจทำให้ผู้หญิงทำงานในบทบาทเหมารวม เช่น เสมียนและการป้อนข้อมูล และการดูแล

บางครั้งพนักงานกิกหญิงก็อาจเผชิญกับการล่วงละเมิดทางเพศและการเลือกปฏิบัติเช่นกัน สิ่งนี้เกิดขึ้น เพราะ งานที่ทำโดยพนักงานกิกสามารถเกิดขึ้นได้ในพื้นที่ส่วนบุคคลที่ใกล้ชิดและเปราะบาง เช่น บ้านเป็นพื้นที่ที่อยู่นอกเหนือการควบคุมของหน่วยงานกำกับดูแล

ผู้หญิงสามารถตกเป็นเหยื่อของค่าจ้างที่ไม่เท่าเทียมกันและการเข้าถึงทุนได้ยาก โดยเฉลี่ยแล้วพนักงานหญิงทั่วโลกมีรายได้น้อยกว่าผู้ชายถึงร้อยละ 11 การได้รับค่าจ้างที่ต่ำกว่าจะลดสิ่งที่ผู้หญิงสามารถใช้เพื่อซื้ออุปกรณ์เพื่อได้รับทักษะและศึกษาต่อ

ความท้าทายเหล่านี้อาจทำให้ผู้หญิงอย่างกลอเรียและบีรู้สึกอ่อนแอ ถูกประเมินค่าต่ำและได้รับการปฏิบัติอย่างไม่ยุติธรรม แน่นอนว่าการทำให้เศรษฐกิจแบบกิกเป็นพื้นที่ที่ดีขึ้นนั้นเป็นความพยายามที่ทุกคนสามารถมีส่วนร่วมได้ วิธีหนึ่งที่จะช่วยได้ คือ การลงทุนในผู้หญิง กฎหมายที่ป้องกันการเลือกปฏิบัติทางเพศ และในการเข้าถึงเงินและสินเชื่อเป็นสิ่งที่ดี แต่ก็ต้องสอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงทัศนคติและมุมมองของประชาชนที่เหมาะสม

ชุมชนสามารถให้โอกาสในการเรียนรู้ที่ตรงเป้าหมายและการฝึกอบรมการพัฒนาทักษะ เช่น นักการศึกษาสามารถเริ่มต้นด้วยการนำเสนอทักษะบางอย่าง เช่น การต่อรองราคา ความเชี่ยวชาญในภาษาท้องถิ่นและความมั่นใจในตนเอง การฝึกอบรมทักษะด้านเทคโนโลยีขั้นสูงยังช่วยให้ผู้หญิงทำงานที่ได้รับค่าตอบแทนสูงมากขึ้นได้อีกด้วย

ท้ายที่สุดแล้ว การพัฒนาและการบูรณาการอำนาจทางเศรษฐกิจของผู้หญิงที่ก้าวหน้านั้นเป็นงานที่อยู่ระหว่างดำเนินการ การสร้างแรงบันดาลใจให้เกิดการรวมกลุ่ม คือ การเข้าใจว่าปัญหาต่าง ๆ เกิดขึ้นอย่างไม่เท่าเทียมกัน แท้จริงแล้ว การตระหนักว่าไม่ใช่คนทำงานแบบกิกทุกคนต้องการความช่วยเหลือแบบเดียวกันก็มีความหมาย การยอมรับสถานการณ์ต่าง ๆ ที่ผู้คนเผชิญเป็นก้าวแรกในการลงทุนในผู้หญิง

รายการอ้างอิง

Sylwyn C. Calizo Jr. (8 March 2024). Unpacking Issues in the Gig Economy: How Can We Empower Women? Retrieved from https://www.apec.org/press/blogs/2024/unpacking-issues-in-the-gig-economy-how-can-we-empower-women

แปลและเรียบเรียงโดย

นายศิวศิลป์ จุ้ยเจริญ
นักวิจัยสถาบันอาณาบริเวณศึกษา
มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

---

[1] ซิลวิน ซี. คาลิโซ จูเนียร์ (Sylwyn C. Calizo Jr.) นักวิจัยของหน่วยสนับสนุนนโยบายเอเปคและเป็นผู้เขียนร่วมของรายงานสรุปนโยบาย Unpacking Issues in the Gig Economy: Policy Approaches to Empower Women in APEC ผู้สนใจสามารถอ่านได้ที่ https://www.apec.org/publications/2024/01/unpacking-issues-in-the-gig-economy-policy-approaches-to-empower-women-in-apec